Kim en Erald in Ghana

Toen ik hoorde dat ik de baan had sprong ik, zoals te verwachten, een gat in de lucht van blijdschap. Terugkijkend denk ik echter dat dit niet zozeer werd veroorzaakt door het mooie weer in Ghana, het salaris dat me werd geboden, en de secundaire voorwaarden: deze kende ik immers nog niet. Nee, het werd voornamelijk veroorzaakt door de plotseling opwellende wetenschap dat ik, na twee jaar fileleed (Utrecht-Rotterdam), niet meer elke dag stilstaand bij Nieuwerbrug, de grassprieten langs de A12 hoefde te tellen.

Nee, vanaf nu ging deze jongen in Ghana, een land zeven keer zo groot als Nederland maar met anderhalf keer de bevolking (waarvan het overgrote deel te arm is voor een auto) elke dag met een lekker muziekje aan over een zonovergoten weg tussen de palmbomen uberrelaxt naar zijn werk.

In Accra wonen officieel twee miljoen mensen. Waarschijnlijk hebben alleen de mensen die een goede baan hebben met de laatste census meegedaan, want al hun personeel woont buiten Accra. Naar schatting wonen er (in ieder geval doordeweeks) tegen de tien miljoen, en komen er elke dag nog eens honderdduizenden met tro-tro’s de stad in om te werken. Best veel dus.

Omdat het grootste deel van het project in en om Kwanyaku plaatsvindt, hebben we besloten om de field engineers tussen Accra en de site te huisvesten. Nu hebben we een aantal alleraardigste optrekjes gevonden bij Kokrobite (volgens mijn GPS 26 kilometer van kantoor, kippeneindje dus). Helaas is er maar een weg naar Accra, die dus ook door alle mensen uit de bush moet worden gebruikt om naar hun werk te komen en te gaan. Hierdoor loop je soms wat vertraging op…en kom je op een gemiddelde snelheid van 7,48 kilometer per uur (diepterecord). Voor de minder begaafde hoofdrekenaars onder ons: dat betekent drieenenhalf uur ergernis, stomme verbazing en een lamme voet en tintelende tenen van het steeds de koppeling moeten intrappen.

Hoe kan dit? Wel, naast de hoeveelheid mensen die naar de stad moeten, is de manier waarop dit transport gebeurt ook net een beetje anders dan wat wij gewend zijn. Een kleine greep uit de mogelijke oorzaken:

De wegen zijn erg slecht, en zijn met name na een regenbui van formaat meer kuil dan weg. Geen probleem voor de Hilux, maar het gros rijdt rond in door Europa afgedankte personenauto’s en busjes die het hier beduidend moeilijker mee hebben
De auto’s zijn vaak nog slechter dan de wegen, waardoor er regelmatig ineens (vracht)auto’s stilstaan. In de bush is dit helemaal geweldig: ik heb een keer een vrachtwagen midden op de weg in the middle of nowhere zien staan, in een blinde bocht, zonder verlichting, en dat vier dagen lang. Vreemd genoeg lag er wel elke keer dat ik er langs kwam iemand in te slapen.
De layout van het wegennet (en bijbehorende faciliteiten) is verschrikkelijk. Zo gaat de weg meestal naadloos over in de berm en zijn er bijna geen normale op- en afritten. Gevolg: Kriskras overstekende auto’s, liefst zonder richting aan te geven, die hun oversteek soms uitsmeren over een afstand van tientallen meters.
De Ghanezen hebben totaal geen verkeersinzicht. Trotro’s stoppen ineens, midden op de weg, of op een afslag. Als je over 5 kilometer linksaf moet, is dat een goede reden om alvast de hele tijd links te blijven plakken. Moet je echter bij het stoplicht linksaf, en de rechterrij is korter, dan moet je natuurlijk daar gaan staan en als het licht op groen springt ineens drie banen oversteken (zonder dit aan te geven). Van een 90º bocht heeft men nog nooit gehoord: als je bij een kruising linksaf gaat en de bocht “Europees” maakt, dan komen ze in de binnenbocht zes dik voorbij zetten. Dit is helemaal lachen als er dan een tegenligger aankomt; dan willen ze er ineens voor en ben jij de asociaal als je dan de deur dichtgooit.
Het hebben van een auto, ongeacht merk, type en leeftijd, geeft de gemiddelde Ghanees een dermate grote boost in status en ego dat hij in verwarring raakt en zichzelf ineens niet meer als weggebruiker maar als wegeigenaar ziet. Geen millimeter ruimte wordt er weggegeven, of ze er nu ‘recht’ op hebben of niet. Een schril contrast met de keurige, geordende manier waarop ze in de rij (soms tot 50 man lang) staan te wachten op de trotro. Daar kunnen wij dan weer iets van leren.
De (verkeers)politie functioneert slecht. Op drukke kruisingen, of als de stoplichten het weer eens begeven hebben, zie je vaak een verkeersagent het verkeer regelen. Meestal komt het er op neer dat je temidden van een kluwen claxonnerende auto’s een geuniformeerd persoon ziet staan met een blik in de ogen die het midden houdt tussen blinde paniek en absolute gelatenheid. Kortom: het schiet voor geen meter op.

Het is te hopen dat de overheid de boel op orde krijgt, want op deze manier dreigt Ghana (en met name Accra) ten onder te gaan aan een verkeersinfarct. Vlak na mijn aankomst in februari zijn de brandstofprijzen met 50% verhoogd en recent is hier nog 5% bijgekomen, maar het komt mij voor dat het alleen maar erger is geworden met het verkeer. Vooralsnog zijn wij van mening dat de manier om alles in een klap op te lossen de invoering van de APK-keuring is. Je bent dan in een keer 90% van het verkeer kwijt…

	Het verkeer in Ghana
	Toen ik hoorde dat ik de baan had sprong ik, zoals te verwachten, een gat in de lucht van blijdschap. Terugkijkend denk ik echter dat dit niet zozeer werd veroorzaakt door het mooie weer in Ghana, het salaris dat me werd geboden, en de secundaire voorwaarden: deze kende ik immers nog niet. Nee, het werd voornamelijk veroorzaakt door de plotseling opwellende wetenschap dat ik, na twee jaar fileleed (Utrecht-Rotterdam), niet meer elke dag stilstaand bij Nieuwerbrug, de grassprieten langs de A12 hoefde te tellen. Nee, vanaf nu ging deze jongen in Ghana, een land zeven keer zo groot als Nederland maar met anderhalf keer de bevolking (waarvan het overgrote deel te arm is voor een auto) elke dag met een lekker muziekje aan over een zonovergoten weg tussen de palmbomen uberrelaxt naar zijn werk. Niet dus. In Accra wonen officieel twee miljoen mensen. Waarschijnlijk hebben alleen de mensen die een goede baan hebben met de laatste census meegedaan, want al hun personeel woont buiten Accra. Naar schatting wonen er (in ieder geval doordeweeks) tegen de tien miljoen, en komen er elke dag nog eens honderdduizenden met tro-tro’s de stad in om te werken. Best veel dus. Omdat het grootste deel van het project in en om Kwanyaku plaatsvindt, hebben we besloten om de field engineers tussen Accra en de site te huisvesten. Nu hebben we een aantal alleraardigste optrekjes gevonden bij Kokrobite (volgens mijn GPS 26 kilometer van kantoor, kippeneindje dus). Helaas is er maar een weg naar Accra, die dus ook door alle mensen uit de bush moet worden gebruikt om naar hun werk te komen en te gaan. Hierdoor loop je soms wat vertraging op…en kom je op een gemiddelde snelheid van 7,48 kilometer per uur (diepterecord). Voor de minder begaafde hoofdrekenaars onder ons: dat betekent drieenenhalf uur ergernis, stomme verbazing en een lamme voet en tintelende tenen van het steeds de koppeling moeten intrappen. Hoe kan dit? Wel, naast de hoeveelheid mensen die naar de stad moeten, is de manier waarop dit transport gebeurt ook net een beetje anders dan wat wij gewend zijn. Een kleine greep uit de mogelijke oorzaken: De wegen zijn erg slecht, en zijn met name na een regenbui van formaat meer kuil dan weg. Geen probleem voor de Hilux, maar het gros rijdt rond in door Europa afgedankte personenauto’s en busjes die het hier beduidend moeilijker mee hebben De auto’s zijn vaak nog slechter dan de wegen, waardoor er regelmatig ineens (vracht)auto’s stilstaan. In de bush is dit helemaal geweldig: ik heb een keer een vrachtwagen midden op de weg in the middle of nowhere zien staan, in een blinde bocht, zonder verlichting, en dat vier dagen lang. Vreemd genoeg lag er wel elke keer dat ik er langs kwam iemand in te slapen. De layout van het wegennet (en bijbehorende faciliteiten) is verschrikkelijk. Zo gaat de weg meestal naadloos over in de berm en zijn er bijna geen normale op- en afritten. Gevolg: Kriskras overstekende auto’s, liefst zonder richting aan te geven, die hun oversteek soms uitsmeren over een afstand van tientallen meters. De Ghanezen hebben totaal geen verkeersinzicht. Trotro’s stoppen ineens, midden op de weg, of op een afslag. Als je over 5 kilometer linksaf moet, is dat een goede reden om alvast de hele tijd links te blijven plakken. Moet je echter bij het stoplicht linksaf, en de rechterrij is korter, dan moet je natuurlijk daar gaan staan en als het licht op groen springt ineens drie banen oversteken (zonder dit aan te geven). Van een 90º bocht heeft men nog nooit gehoord: als je bij een kruising linksaf gaat en de bocht “Europees” maakt, dan komen ze in de binnenbocht zes dik voorbij zetten. Dit is helemaal lachen als er dan een tegenligger aankomt; dan willen ze er ineens voor en ben jij de asociaal als je dan de deur dichtgooit. Het hebben van een auto, ongeacht merk, type en leeftijd, geeft de gemiddelde Ghanees een dermate grote boost in status en ego dat hij in verwarring raakt en zichzelf ineens niet meer als weggebruiker maar als wegeigenaar ziet. Geen millimeter ruimte wordt er weggegeven, of ze er nu ‘recht’ op hebben of niet. Een schril contrast met de keurige, geordende manier waarop ze in de rij (soms tot 50 man lang) staan te wachten op de trotro. Daar kunnen wij dan weer iets van leren. De (verkeers)politie functioneert slecht. Op drukke kruisingen, of als de stoplichten het weer eens begeven hebben, zie je vaak een verkeersagent het verkeer regelen. Meestal komt het er op neer dat je temidden van een kluwen claxonnerende auto’s een geuniformeerd persoon ziet staan met een blik in de ogen die het midden houdt tussen blinde paniek en absolute gelatenheid. Kortom: het schiet voor geen meter op. Het is te hopen dat de overheid de boel op orde krijgt, want op deze manier dreigt Ghana (en met name Accra) ten onder te gaan aan een verkeersinfarct. Vlak na mijn aankomst in februari zijn de brandstofprijzen met 50% verhoogd en recent is hier nog 5% bijgekomen, maar het komt mij voor dat het alleen maar erger is geworden met het verkeer. Vooralsnog zijn wij van mening dat de manier om alles in een klap op te lossen de invoering van de APK-keuring is. Je bent dan in een keer 90% van het verkeer kwijt…